Gerrit van den Broeke maakte op Oost-Java snel carriere. Hij was achtereenvolgens leerling smid, goedangopzichter, weegbrugopzichter, assistent boekhouder, boekhouder en hoofdtuinemployee. Hij werkte op diverse suikerfabrieken in Madiun(s.f. Redjo Agung, s.f. Pagottan en suikerfabrief Jombang). Op een van de vele suikerfeesten leerde hij Mientje Klaus kennen, waarmee hij in 1911 in Soerabaja trouwde. Zij kregen vijf kinderen, Lizzy (de oudste), mijn vader Richard, Guus, Els en Geer. (allen zijn reeds overleden) Toen hij vijftig jaar was ging hij met pensioen en gingen opa en oma wonen a/d Darmoboulevard 39 in Soerabaja. (dit prachtig huis, geheel in Amsterdamse Schoolstijl ontworpen, bezochten wij in 1992).
 |
Mijn vader
Mijn vader Richard van den Broeke(linkerfoto), ging na de lagere school naar de Mulo in Malang. Vanwege de grote afstand tussen Jombang en Malang betekende dit dat hij daar 'in de kost' moest en in de weekends naar Jombang kon komen. Eind jaren twintig van de vorige eeuw besloot hij techniek te gaan studeren. In die periode stonden de opleidingen in Nederland beter aangeschreven dan de opleidingen in Indië. Daarom besloot hij, in overleg met mijn opa en oma, in Amsterdam te gaan studereren. Hij studeerde in Amsterdam aan de toenmalige MTS electrotechniek en werktuigbouwkunde. Als student moest hij uiteraard een kamer hebben en vond die aan de Linnauskade in Amsterdam, waar destijds mijn andere opa en oma Triesscheijn en mijn moeder Emmy en haar zus Cisca en broer Tonny woonden. Toen mijn opa en oma vanaf dat adres verhuisden naar de Mr.Arnzeniusweg 15 in Amsterdam, ging hij mee en huurde ook in dat huis een kamer. Intussen had hij door die situatie het gezin Triesscheijn beter leren kennen en er ontstond een romance tussen hem en dochter Emmy Triesscheijn(rechterfoto). Ze raakten zwaar verliefd. Even heeft hij tussentijds nog aan de Beethovenstraat gewoond, maar kwam toch weer terug naar zijn kamer op de Mr. Arnzeniusweg. In 1937 had hij zijn diploma's voor beide technische studies behaald en besloot terug te gaan naar Indië om daar een baan te zoeken. |
| 
|
Maar hoe moest het verder met de verkering met mijn moeder?
Zij spraken af dat Emmy een jaar de tijd zou krijgen om na te denken of zij wel naar Indië wilde komen om daar met hem te trouwen. Het was immers een hele stap om - wellicht voorgoed - van Holland en de eigen familie afscheid te nemen en je in Indië te vestigen. Bovendien kende ze het leven daar niet. In Indië had je bedienden waar je mee moest leren omgaan. Je moest ook de gewoontes en cultuur van de inlander leren begrijpen. Allemaal dingen om over na te denken.Maar Emmy waagde de grote stap en reisde eerst per trein naar Genua om vandaar per boot door te reizen naar Batavia (het huidige Jakarta). Daar werd zij op dag van aankomst van de 'Johan van Oldebarneveld', 20 april 1939 van boord gehaald door Richard en konden ze 1 nacht verblijven bij een oom en tante van Richard in Batavia. Vandaar vertrokken ze naar Soerabaja per trein, waarna Emmy eerst in het huis van opa en oma aan de Darmoboulevard een poos kon wennen. Oma Mien kon haar daar dan inwijden in de gewoontes en leefwijze in Indië. Zo geschiedde. Ik ben in het bezit van de brieven van de wederzijdse ouders van Emmy en Richard over die grote reis en het geplande huwelijk.
Huwelijk in 1939 in Soerabaja
Uiteindelijk trouwden Emmy en Richard december 1939 in Soerabaja. Mijn vader Richard had in die periode een baan gekregen bij het Proefstation voor de Suikerindustrie voor Oost Java in het plaatsje Pasuruan, dat ten oosten van Soerabaja ligt. Daar gingen zij wonen. Aan de Herenweg in Pasuruan, waar ooit rond 1900 ook Louis Couperus had gewoond en waar hij het bekende boek 'De stille kracht' had geschreven. In Pasuruan werd oktober 1940 mijn zus Anneke geboren. Het werd een tangverlossing, waarbij per ongeluk een van de ogen van de baby geraakt werd. Iets waardoor Anneke altijd blijvende schade heeft gehouden aan dat ene oog.
In Pasuruan kon het zeer warm zijn. Mijn moeder kon daar eigenlijk niet goed tegen. In de weekends trok het echtpaar soms met vrienden naar Tretes of Batu, waar het aanmerkelijk aangenamer was door het bergklimaat daar. Inmiddels was ook de zus van mijn moeder,Ciska met een indische jongen, Eddy van Aalst, getrouwd in Soerabaja en trokken beide zussen uiteraard veel met elkaar op in die periode. Ook Ciska kreeg een baby: Ireentje. Die later een dikke vriendin werd van mijn zus Anneke.(Irene is in 2009 overleden)
Oorlogsdreiging in Azië
Terwijl dit alles zich afspeelde was in Europa de Tweede Wereldoorlog uitgebroken en werd in Azië gevreesd voor een oorlog met Japan vanwege hun ideaal van een Groot Aziatisch Rijk. Voor Europeanen was geen plaats in dat rijk, zo vonden de Jappanners. In december hadden zij Pearl Harbour aangevallen en had Amerika hun de oorlog verklaard vanwege deze daad. (In dezelfde maand dat mijn ouders trouwden). Consequentie was dat alle jongemannen 'onder de wapenen' moesten en ook mijn vader in actieve dienst trad bij de Marine..............
Zie ook de film die ik aan de hand van foto´s gemaakt heb over de periode 1935-1942 van mijn ouders.
Vervolg