De tamme rat kan op veel verschillende manieren gehuisvest worden. In ieder geval wordt een minimale maat aangehouden van 80cm bij 40cm bij 40 cm (lxbxh). Het is belangrijk dat de rat zich op zijn achterpoten kan uitrekken, dus in het geval van een heel groot dier moet het hok hoger zijn. Deze maat geldt voor 2 ratten, als er meer dieren bij elkaar gehuisvest worden dient het hok dus groter te zijn. Er zijn verschillende soorten kooien, namelijk traliekooien, terraria, plastic hokken met een tralie bovenkant (oa duna). Het voordeel van het terrarium is dat de kans op tocht een heel stuk kleiner wordt. Wel moet rekening gehouden worden dat deze hokken goed genoeg ventileren, de bovenkant moet dus voldoende open zijn.
Een traliekooi heeft in ieder geval voldoende ventilatie, maar wel moet worden uitgekeken voor de tralieafstand. Deze moet niet te groot zijn want dan zullen de ratten daar gebruik van maken door uitstapjes te maken. Het risico van een traliekooi waarin zich ook een tralievloer bevindt is dat een rat daar met zijn pootjes in vast kan komen te zitten. Als dit gebeurd kan het nodig zijn om de tralies weg te knippen om de rat te bevrijden. Dus moet worden uitgekeken dat de mazen van het rooster waarop gelopen wordt niet te groot zijn.
Een rat houdt er van om te kunnen klimmen, verdiepingen in de kooi worden dan ook zeer gewaardeerd, net als andere mogelijkheden om te klimmen. Omdat een rat een zeer nieuwsgierig en intelligent dier is het nodig om kooiverrijking in de kooi te plaatsen. Verder is het ook leuk om de inrichting van de kooi af en toe te veranderen zodat alles weer opnieuw ontdekt kan worden. Leuke ideeën voor kooiverrijking zijn: hangmatten, (wilgen)takken, klimtouwen, ballen waarin voer gestopt kan worden waar moeite voor gedaan moet worden om het te pakken, ladders etc.
Omdat een rat een prooidier is, is het belangrijk dat er een schuilplaats in het hok aanwezig is waar de rat zich in kan terugtrekken als hij dat wenst. Bijvoorbeeld een bloempot met openingen, huisjes met meerdere openingen (zodat de rat er ook in geval van een conflict weer uit kan ’ontsnappen’, een grote buis is ook een leuk idee.Daarnaast zijn er nog verschillende soorten bodembedekking in de handel. Belangrijk hierbij is dat de gekozen bodembedekking stofvrij is, en goed absorbeert. Voor de rat is het leuk als er ook met de bodembedekking gespeeld kan worden en als er eventueel een nest van gebouwd kan worden. Belangrijk is wel dat de bodembedekking niet giftig is bij inname.
In de dierenwinkel zijn ook loopballen te koop. Deze zijn niet geschikt om uw rat in te zetten zodat hij ‘vrij’kan lopen in de kamer. Het is namelijk zeer stressvol omdat het dier eigenlijk opgesloten zit in een kleine ruimte, en in geval van schrik dus niet kan vluchten.
Door huisvestingsfouten kunnen onder andere longproblemen ontstaan.

Respiratoire aandoeningen vormen de meest voorkomende problemen bij ratten die als gezelschapsdier gehouden worden.
De meest voorkomende klinisch zichtbare luchtwegproblemen bij ratten hebben een infectieuze oorzaak. Het betreft hier voornamelijk: M. Pulmonis, S. Pneumoniae, Corynebacterium kutscheri, Sendai virus en cilia associated respiratory (CAR) bacillus. Deze pathogenen kunnen elkaars verschijnselen versterken wanneer ze samen voorkomen. Hiervan zullen we M. Pulmonis en het Sendai virus bespreken aangezien deze het meest voorkomen van de bovengenoemde pathogenen.

Sendai Virus
Het Sendai virus wordt geassocieerd met een acute respiratoire infectie. De dieren vertonen hierbij milde respiratoire aandoeningen en hebben een stridor. Volwassen dieren genezen over het algemeen binnen 2 maanden van deze aandoening. Voor jonge dieren echter is de aandoening vaak fataal. Wanneer de respiratoire aandoening erger wordt is er vaak sprake van een combinatie met een M. Pulmonis infectie.
Waneer het een combinatie is van het Sendai virus en M.Pulmonis wordt het CRD (chronic respiratory disease) genoemd.

Mycoplasma Pulmonis
Veroorzaakt chronische pneumonie, rhinitis, genitale infecties en soms middenoorontsteking. M. Pulmonis wordt meegedragen in de bovenste luchtwegen en wordt overgedragen door direct contact, sexueel, tijdens de geboorte en via de lucht over korte afstanden.
De bij deze ziekte vaak optredende stridor en dyspneu worden veroorzaakt door accumulatie van purulent exsudaat en verdikking van de nasale passages als gevolg van de ontsteking. Daarnaast treedt vaak ook een ruw haarkleed en porfyrine kleuringen rondom de ogen en neus. Als het middenoor erbij wordt betrokken treden nerveuze verschijnselen op zoals rondjes draaien en een scheve kopstand.
Als de dieren niet bezwijken aan de infectie ontwikkelt zich een chronische bronchopneumonie en bronchiectasieen. Als het zover is worden bovengenoemde symptomen erger en zullen de dieren ook gaan vermageren. Antibiotica therapie kan wel een verlichting van de klinische verschijnselen geven, maar elimineert niet de infectie.
Een secundaire infectie kan in combinatie met M. Pulmonis heel snel tot de dood leiden. Wanneer er geen secundaire infectie optreedt kan het weken tot zelfs maanden duren voordat het dier aan deze ziekte bezwijkt.

Te hoge ammoniakconcentraties en stress zijn factoren waardoor respiratoire infecties sneller aanslaan. Een te hoge ammoniakconcentratie kan laesies in het respiratoire epitheel veroorzaken waardoor een pathogeen sneller kan aanslaan, daarnaast vermindert het de zelfstandige afweercapaciteit van de luchtwegen. Stress kan een immuunsupressie geven zodat een infectie niet op de optimale manier bestreden kan worden. Met een goede huisvesting kan men dus de omstandigheden zo gunstig mogelijk maken voor de ratten, zodat ze een eventuele infectie hoogstwaarschijnlijk minder snel aanslaat.
Kortom een goede huisvesting is zeer belangrijk voor het welzijn en de gezondheid van de rat