4 januari 2008

NEC - Blauw Wit 3

 

Blessures

 

De Nederlandse televisiereclames worden steeds leuker. Zo werden we een aantal jaar geleden verblijd met een aardig reclame voor een verzekeringsmaatschappij, waarvan de naam mij overigens niet is bijgebleven (waardoor je dus ook meteen twijfelt aan de effectiviteit van zulke reclames, maar dat terzijde). Het filmpje laat een voetbalveld zien zoals er tienduizenden zijn in Nederland, waarschijnlijk ergens aan de rand van een nieuwbouwwijk, op een veel te vroege zondagochtend. Twee teams met spelers van onze leeftijd - nou ja, net iets ouder - voetballen veel fanatieker dan hun leeftijd rechtvaardigt. Na een ferme tackle rolt de bal over de zijlijn. Eťn van de spelers pakt de bal op, strekt de armen boven het hoofd om de inworp te nemen, maar blijft roerloos in deze ongemakkelijke houding staan. Het spel ligt stil, medespelers en tegenstanders kijken elkaar vertwijfeld aan. Een merkwaardige stilte daalt neer over het druilerige veld. In het volgende shot zie je de inwerper gestrekt op een brancard, de armen nog altijd boven zijn hoofd. Een medespeler wurmt de bal uit de verstijfde omklemming van zijn handen, waarna de wedstrijd weer met hetzelfde rumoer en fanatisme doorgaat.

 

Dit filmpje borrelde in mijn geheugen op als een soort flashback, afgelopen vrijdag. Anderhalve helft had Gerard kranig het doel verdedigd, zich zonder vrees voor elke bal geworpen en ons daarmee behoed voor een achterstand. Dat resulteerde in een vrij comfortabele 3-1 voorsprong en een gedegen veldoverwicht. Ineens schoot het Gerard in zijn rug, nota bene terwijl er geen bal in de buurt was. Plots was het kranige lijf gedegradeerd tot een willoze plank. Niet bij machte om zichzelf uit te kleden, hielpen wij om keepershirt en broek over te dragen aan Jan. Ook Jan vocht als een leeuw en hielp ons aan een verder blessurevrije 9-2 overwinning.

 

Ik moet diep graven in mijn geheugen, maar kan me niet herinneren dat ik ooit zo'n koddige blessure heb meegemaakt. Gerard verklaart het euvel uit een voor hem ongewone en onnatuurlijke houding, een beetje voorover gebogen, in combinatie met voortdurende concentratie. Maar heeft het ook niet te maken met ouderdom, zo op de vooravond van zijn 47e verjaardag? Of met de gevaren van het zaalvoetbal in het algemeen? Om daarop een antwoord te vinden, ben ik de statistieken maar eens ingedoken. De eerste vraag is: hoeveel mensen lopen nu eigenlijk dit risico? Zaalvoetbal hoort niet tot de meest populaire sporten in Nederland. Dat zijn namelijk fitness/conditietraining (1.300.000 beoefenaars), zwemmen (1.100.000), veldvoetbal (940.000), tennis (930.000), hardlopen/joggen ( 540.000), fietsen (450.000), aerobics (330.000). volleybal (290.000), turnen/gymnastiek (260.000) en paardensport (250.000). Zaalvoetbal komt op de 18e plaats met 'slechts' 110.000 beoefenaars. Het mag geen verbazing heten dat veldvoetbal het grootste absolute aantal blessures oplevert, namelijk 420.000 per jaar. In de wetenschap wordt dat echter teruggerekend naar incidentiedichtheid (aantal blessures per 1000 sportuur). Op die manier kun je de meest risicovolle sporten rangschikken:

 

††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††† absoluut†††††††††††††††† id†††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††

1 Zaalvoetbal†††††††††††††††††††††††††† 74.000†††††††††††††††† 6,1

2 Basketbal††††††††††††††††††††††††††††† 51.000†††††††††††††††† 3,1

3 Hockey†††††††††††††††††††††††††††††††† 72.000†††††††††††††††† 2,3

4 Veldvoetbal††††††††††††††††††††††† 420.000†††††††††††††††† 2,1

5 Karate/taekwondo††††††††††††††† 18.000†††††††††††††††† 2,1

6 Handbal††††††††††††††††††††††††††††††† 26.000†††††††††††††††† 2,1

7 Volleybal††††††††††††††††††††††††††††† 80.000†††††††††††††††† 2,0

8 Atletiek†††††††††††††††††††††††††††††††† 30.000†††††††††††††††† 2,0

9 Squash††††††††††††††††††††††††††††††††† 27.000†††††††††††††††† 1,9

10 Hardlopen/joggen†††††††††††† 110.000†††††††††††††††† 1,7

 

We blijken dus met z'n allen te hebben gekozen voor de sport met het hoogste risico. Combinatie van deze gegevens leert dat je als zaalvoetballer jaarlijks een kans hebt van 67% om een blessure te krijgen, als je er tenminste van uitgaat dat de blessures eerlijk verdeeld worden over alle spelers. Ter vergelijk: met veldvoetballen is dat 'slechts' 45%, met hockey 40%, volleybal 28%, joggen 20% en squash 12%. Gemiddeld loopt 28% van de mannelijke sporters jaarlijks een nieuwe blessure op (bij vrouwen 12%). Bij mannelijke sporters tussen 18 en 35 is dat zelfs 42%. Daarbij moet aangetekend worden dat zaalvoetballers gemiddeld 32 jaar zijn (en veldvoetballers 21!).

 

Het goede nieuws is dat we de zwaarste risicogroep (tussen 18 en 35 jaar) zijn ontstegen. Het slechte nieuws is dat het desondanks toch pijnlijke statistieken blijven. Zaalvoetbal is gekkenwerk, zo lijkt het. Maar kloppen de statistieken wel met onze eigen ervaringen? Volgens dezelfde statistieken zijn de meest voorkomende blessures bij zaalvoetbal: enkelverstuiking (24%), knieverstuiking (5%) en botbreuk van voet of teen (5%). Blessures ontstaan bij zaalvoetbal het vaakst door zwikken (39%), val (18%) en lichamelijk contact (10%). Nu loop ik al zo'n 25 jaar mee in het zaalvoetbal, maar in al die tijd heb ik bijzonder weinig van al deze blessurecategorieŽn meegemaakt, teamgenoten en tegenstanders meegerekend. De enige heftige blessure is mijn eigen achillespeesscheuring, die ook buiten deze categorieŽn valt. Bij ons zijn de belangrijkste boosdoeners spierverrekkingen (kuiten, bovenbenen, hamstrings). Feitelijk maken we weinig ongelukken mee in de zaal. We zijn wel vaak geblesseerd, maar meestal hebben we die blessure ergens anders opgelopen, zoals hamstrings (veldvoetbal), bilpijn (joggen), gebroken hand (dronken voorovervallen in de sneeuw), knieholte (joggen), rugklachten (overtraind door hardlopen, schaatsen, veldvoetbal en wielrennen), hartritmestoornissen, onwillige schildklieren, leukemie, gekneusde ribben en gordelroos. Ongekroonde pijntjeskoning is Jan, die ons bijna elke week deelgenoot maakt van een nieuw lichamelijk ongemak. Maar de reputatie van Jan verbleekt bij de meest blessuregevoelige speler uit onze zaalvoetbalhistorie: Bas van der Pas. Helaas heeft Bas zijn zaalvoetbalcarriŤre moeten beŽindigen door een hardnekkige whiplash, wrange erfenis van een dronkemansval tijdens een feest. Voordien overkwamen hem nog vele andere merkwaardige blessures, zoals een verrekte rug tijdens een toiletbezoek bij het afscheuren van wc-papier. Hoogtepunt in de blessuregeschiedenis van ons team was echter een mysterieuze pijn in zijn voet. Bas was ooit wel met een bebloede voet wakker geworden, maar wist niet hoe dat kwam en had daar verder niet teveel aandacht aan geschonken. Na een half jaar sukkelen liet hij toch maar een scan maken, bleek er een glasscherf in zijn voet te zitten. Het stukje glas liet zich op de scan alleen ontdekken doordat er een stukje etiket op zat.

 

Ik zie het al voor me: de twee artsen die de foto analyseren kijken elkaar aan, de stilte wordt bijna ondraaglijk terwijl rechtsonder in beeld in koele witte letters een tekst verschijnt: Even Apeldoorn bellen...

 

Paul

 

(Bronnen: Sportblessures, het totale speelveld. Kerncijfers en trends van sportblessures in Nederland 1997-2002 (NOC*NSF); Onderzoek OBiN: Ongevallen en bewegen in Nederland, 2000-2003)