Is fruit nu gezond, of niet?

Fruit eten is veel gezonder dan vruchtensap drinken !

Er zijn weinig voedingsmiddelen recentelijk zo van hun voetstuk getuimeld als vruchtensap. Van een toonbeeld van gezondheid nu verstoten uit de Schijf van Vijf. Veel mensen raken ervan in de war. Waarom is een sinaasappel gezond, maar als ik hem uitpers ineens niet meer?
 

We zien dat door het uitpersen van een sinaasappel ook het effect op het lichaam verandert. De hogere snelheid van consumeren lijkt daarop van invloed, de verzadiging na het drinken van sap was aanmerkelijk minder dan die na het eten, sap zorgde voor een veel hogere insulinepiek in het bloed en er was ook een eerdere daling van het bloedsuikergehalte.

VU-hoogleraar Jaap Seidell beantwoordt vragen over voeding en gezondheid.

29 MAART 2017

 

We zien dat door het uitpersen van een sinaasappel ook het effect op het lichaam verandert. De hogere snelheid van consumeren lijkt daarop van invloed, de verzadiging na het drinken van sap was aanmerkelijk minder dan die na het eten, sap zorgde voor een veel hogere insulinepiek in het bloed en er was ook een eerdere daling van het bloedsuikergehalte. De voedingsstoffen waren grotendeels hetzelfde gebleven, maar de effecten op eetlust en bloedsuiker waren dus volkomen verschillend.

Voor 1 liter sap heb je 2 kilo vruchten nodig. Mensen tikken makkelijk 1 liter sap per dag weg, maar 2 kilo fruit verorberen is vrijwel niet te doen. Bij het eten van vruchten moet je lichaam hard werken om de suikers in het lichaam te kunnen opnemen en de vezels af te breken. Bij sap hebben pers, juicer of blender dat werk grotendeels overgenomen.

De natuurlijke verpakking van suikers in fruit beschermt ons tegen overconsumptie ervan en daarmee tegen de bijbehorende gezondheidsproblemen. Een hoge inname van fruit verlaagde het risico op gewichtsstijging en type 2‑diabetes, maar bij een hoge inname van vruchtensap was het risico juist verhoogd. 

Naast suiker bevat vruchtensap, net als fruit, veel zuren; en die tasten het tandglazuur aan. Maar sap heeft ook gunstige kanten: het is een goede bron van kalium, vitamine C en foliumzuur. Het is daarom een veel betere keuze dan frisdrank, die evenveel suiker en zuren ≠bevat, maar geen voedingsstoffen.
Daarom zeggen de Gezondheidsraad en het Voedingscentrum dat je als je dorst hebt beter water kunt drinken dan vruchtensap en dat je beter fruit kunt eten dan het sap ervan drinken.

Hoeveel suiker mag mijn kind hebben?

Waarom maken veel experts zich zorgen over de suikerinname van Nederlandse kinderen? In Nederland is geen maximum gesteld aan het aantal grammen suiker dat een kind mag hebben. Richtlijn van de WHO is dat 5% van de dagelijkse calorieŽn-inname uit ‘vrije suikers’ mag bestaan.
Jongens van 4 tot 8 jaar hebben gemiddeld circa 1500 kcal/dag (meisjes 1400) nodig. Vijf procent van de inname is dan 75, respectievelijk 70 kcal, ofwel rond de 18 gram suiker.
Niet meer dan 4 ŗ 5 theelepels.

Als een kind van zes dus ontbijt met een bordje kinderontbijtgranen (bv Coco Pops; 10 gram suiker per portie) en een pakje sinaasappelsap drinkt (18 gram suiker), zit het al ruim bůven de hoeveelheid die de WHO aanbeveelt. En dan moet de dag nog beginnen… 

Een Nederlands kind haalt makkelijk 80 tot 100 gram suiker per dag; gemiddeld 17 procent van hun energie komt uit toegevoegde suiker. En daarbij tellen de vruchtensappen nog niet eens mee. Een Nederlands kind eet en drinkt per jaar zijn lichaamsgewicht aan suiker.

Nederlandse kinderen eten daarnaast veel te weinig groenten, fruit, vis en voedingsvezel. Een verschuiving in de bronnen van calorieŽn is inderdaad nodig. Niet gek om dan te beginnen met het sterk verminderen van de hoeveelheid suiker in de voeding van kinderen.

Voedings-etiketten mij misleiden?

Voedselfabrikanten geven ook hun minder gezonde producten graag zo'n uitstraling. Dat doen ze door geselecteerde ingrediŽnten met nadruk te vermelden. Zo staan op het etiket aan de voorkant van een pot Nutella hazelnoten en een glas melk afgebeeld.

Pas op de achterkant zie je in kleine lettertjes dat de voornaamste ingrediŽnten suiker en palmolie zijn: per 100 gram zowaar 57 gram suiker en 32 gram vet.

Ook om fruit hangt zo’n ‘heilig’ imago waarvan fabrikanten graag gebruik maken.

In 2016 werd Wicky Aardbei 'met 30% minder suiker' geÔntroduceerd. Mooi plaatje van een grote aardbei op de voorkant. Een ideaal drankje voor je kind. Tot je leest dat het drankje slechts 10% vruchtensap bevat, waarvan 0,6% aardbei. Dat is pakweg ťťn gram aardbei in een pakje van 200 ml suikerwater.

Snoep verstandig

Vorige week bezocht onze zoon (20) de tandarts. Die vertelde hem dat hij twee gaatjes had. Na het maken van foto's bleek dat er binnen afzienbare tijd nog 5 ŗ 8 gaatjes zouden aankomen. Volgens de tandarts kwam dit door het eten van fruit. Hoe is dit te rijmen met de leus: snoep verstandig, eet een appel?

Beginnende gaatjes, die alleen nog in het glazuur van de kiezen zitten, hoeven niet behandeld te worden. Het gaatje kan, zolang het zich slechts in deze oppervlakkige laag bevindt, met een goede mondhygiŽne, flossen en goed fluoridengebruik, weer herstellen.

Als een gaatje het dieper gelegen tandbeen binnentreedt, moet dit wel behandeld worden. Eenmaal in het tandbeen kan het proces van tandbederf, cariŽs, niet meer door goede mondhygiŽne gestopt worden. Om het proces dan een halt toe te roepen moet cariŽs worden verwijderd en het gaatje gevuld met een vulling. Om cariŽs tussen de tanden op te sporen, maken we foto's. Daarop kan worden gezien of er cariŽs is en, zo ja, tot hoever. In het geval van glazuurcariŽs moet de tandarts wijzen op de mogelijkheid het proces tot staan te brengen. Dit kan door goed te flossen en goed te poetsen met een fluoridenhoudende tandpasta. Ook de voeding speelt een belangrijke rol. Helaas zijn ook vruchtensuikers slecht voor het gebit. Sapjes zonder toegevoegde suikers en fruit bevatten deze suikers en kunnen dus niet mateloos geconsumeerd worden. Daarnaast bevatten fruitsapjes en fruit ook veel zuur. Dit zuur helpt de bacteriŽn die gaatjes veroorzaken door het glazuur alvast een beetje op te lossen. Snoep verstandig, eet een appel blijft gewoon waar, want ťťn appel is ťťn zoetmoment. En een appel vult meer dan bijvoorbeeld een dropje. In plaats van steeds af en toe een dropje kun je beter ťťn appel nemen. En uiteraard is voor de rest van het lichaam een appel veel beter dan (zogenaamd vetvrij) snoep.

Verschijningsdatum: 07-12-2005
Bron: Algemeen Dagblad


Appel slecht voor tanden

zegt het Amerikaanse Ministerie van Landbouw.

Onderzoek van het Amerikaanse ministerie van Landbouw heeft uitgewezen dat het suikergehalte van moderne appelsoorten in tien jaar tijd met vijftig procent is toegenomen.

Ook Britse tandartsen hebben de aanval geopend op de appel. Door het hoge suikergehalte kan er volgens de Britten net zo goed worden gesnoept.
Een mening die wordt gedeeld door de Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde in Den Haag. "De zuren in het fruit tasten het glazuur aan. Daarom is het verstandig het gebit na het eten van een appel of het drinken van vruchtensap direct te reinigen met een glas water", aldus een voorlichter."

Verschijningsdatum: 13-02-2002
Bron: Telegraaf, 13-02-2002


'Snoep verstandig, eet 'n appel kan niet meer

De appel, het populairste stukje fruit van Nederland, is volgens recent Amerikaans en Brits onderzoek niet goed voor het gebit. Moderne appels bevatten meer suiker en zouden daarom net zo slecht zijn als snoepgoed. Volgens Nederlandse tandartsen en voedingsdeskundigen is deze beschuldiging aan het adres van de appel onterecht, maar de slogan 'snoep verstandig, eet een appel' is dus niet meer van deze tijd.

"Appels zijn niet speciaal goed voor het gebit", vertelt een woordvoerder van de Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde. "De slogan 'Snoep verstandig, eet een appel' gebruiken we dan ook al vijftien jaar niet meer. Maar appels zijn ook niet slechter of beter voor het gebit dan ander eten. Het is vooral belangrijk niet meer dan zeven keer per dag te eten. Of je nu een appel of chocola als tussendoortje neemt, doet er voor je tanden niet toe. Natuurlijk is chocola voor het lichaam minder goed dan fruit, want in fruit zitten veel vitaminen. Maar voor het gebit maakt het geen verschil."

Marja Slagmoolen van het Voorlichtingsbureau Groente en Fruit bevestigt dat er in veel nieuwe, vooral Amerikaanse appelsoorten meer suiker zit. Het gaat bijvoorbeeld om de Pink Lady of de Fuji. "Hier worden vooral Hollandse appels verkocht, zoals de Elstar en de Jona Gold. Maar ook de zoetere appels zijn niet slecht voor het gebit. Sterker nog, mensen moeten veel meer fruit eten, want behalve veel vitaminen en mineralen zitten in appels stoffen die de kans op ziekten als hart- en vaatzieken verminderen. De appel blijft altijd veel gezonder dan snoep."

Fruitteler Leo Visser uit Ophemert is geschrokken van het negatieve nieuws over de appel. "Het gaat al niet zo goed in de fruitteelt en dan krijgen we dit er nog bovenop." Visser heeft een andere, eigen mening: "Als ik heb gegeten en ik eet daarna nog een appel, dan voelt mijn gebit weer helemaal fris aan."

Verschijningsdatum: 14-02-2002
Bron: Eindhovens Dagblad


Appel is noch goed, nog slecht voor gebit.

Nederlands mondgezondheidsorganisaties nuanceren het gevaar van de zoete appel. Het Ivoren Kruis en het Nationaal Instituut voor Gezondheidsbevordering en Ziektepreventie (NIGZ) zijn het daar niet mee eens. Zij vinden geen redenen om de appel in de ban te doen.

Appels zijn niet speciaal goed of slecht voor het gebit. Tandartsen gebruiken de slogan 'Snoep verstandig, eet een appel' dan ook al vijftien jaar niet meer. Appels zijn niet slechter of beter voor het gebit dan ander eten. Ook als zou blijken dat de appels ook in Nederland in tien jaar tijd veel zoeter zijn geworden, is dat voor het Ivoren Kruis en NIGZ nog geen reden om het eten van appels als groot probleem voor de mondgezondheid te zien.

Niet meer dan zeven eetmomenten per dag
De discussies over het al dan niet eten van appels gaat voorbij aan een veel belangrijker aspect, namelijk het aantal eetmomenten. Het is vooral belangrijk niet meer dan zeven keer per dag te eten.

In veel dingen die we eten en drinken zitten suikers. Niet alleen in snoepjes en koekjes bij de thee. Ook appels en zelfs citroenen bevatten suikers, en daarnaast ook zuur, dat slijtage kan veroorzaken. De suikers worden door bacteriŽn in de mond in een zuur omgezet. Dit zuur, samen met het zuur dat van nature al in het fruit zit, tast het glazuur van tanden en kiezen aan. Het aantal zuurstoten is van belang Of dat daadwerkelijk tot gaatjes of slijtage leidt, hangt vooral af van het aantal keren dat het gebit een zuurstoot te verwerken krijgt. Eten we de hele dag door, dan krijgt het gebit onvoldoende de tijd zich te herstellen, met gaatjes of slijtage als gevolg.

Het gebit kan drie maaltijden per dag en maximaal vier tussendoortjes per dag aan. Wie daarnaast tweemaal per dag de tanden poetst, krijgt in de regel geen problemen. In tegenstelling tot snoep bevat een appel (en ander fruit) behalve suikers allerlei andere belangrijke voedingsstoffen zoals vitamines, mineralen, voedingsvezel en zogenaamde bio-actieve stoffen. Om gezond en fit te blijven, adviseert het Voedingscentrum dan ook dagelijks twee stuks fruit te eten. Dit kan bij een maaltijd of als tussendoortje.

Conclusie
Een appel past heel goed in het dagelijks voedingspatroon zonder schade voor de tanden te veroorzaken. Let voor de gezondheid van de tanden alleen wel op het aantal keren dat je per dag iets eet of drinkt. Zeker met twee maal poetsen per dag, kan het eten van een appel geen kwaad.

Het NIGZ en Ivoren Kruis staan niet alleen in hun mening, ook de Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde KNMT) en het Voedingscentrum hangen deze genuanceerdere opvatting over dit onderwerp aan.

Verschijningsdatum: 19-02-2002
Bron: Persbericht NIGZ