In onderstaande tekst wordt duidelijk dat een kerstgroep meer is dan alleen een groep beeldjes die met kerst uit de stoffige doos wordt gehaald. Achter elk beeldje zit een verhaal.

Ik gebruik daarbij foto's van de kerstgroep die ik heb gemaakt (klik hier voor een voorproefje).
Voor meer informatie, kijk dan eens bij nieuwe creaties / projecten >> op deze website.
Daar vertel ik ook meer over de opdrachtgever en verzamelaar van kerstgroepen Jan van Hulst.

JOZEF
Jozef wordt vaak met een herderstaf afgebeeld ten teken van zijn waardigheid. Bij veel m.n. Duitse groepen zien je hem ook afgebeeld met een lantaarn of kaars in zijn hand om zo het kindje Jezus bij te lichten.
Op schilderijen zie je ook vaak dat op de staf van Jozef een lelie wordt afgebeeld. Deze symboliek verwijst naar het verhaal hoe Jozef zijn Maria heeft ontmoet.

MARIA
Maria moet devoot worden afgebeeld. Lichtblauw is haar mantel, verwijzend naar het Hemelse rijk en haar onderkleed is rood (verwijst naar het lijden van Jezus aan het kruis).

JEZUS
Jezus maakt vanuit zijn kribje het kruisteken. Hij zegent de mensen. Soms afgebeeld met aureool evenals Jozef en Maria. Hij heeft altijd een wit kleed aan.

HERDERS
De herders waren in die tijd qua stauts duidelijk het "klootjesvolk". Hun kleding moet in fel contrast staan met de kleding van de koningen.
Het waren juist de herders die toen als eersten te horen kregen dat er een Kindje was geboren.
Het aantal herders verschilt per beeldengroep. In de regel zijn er minimaal drie herders. Ze variëren net als de koningen in leeftijd. Een oudere herder knielt meestal. Daarnaast is er vaak een jonge herder en een herder van middelbare leeftijd. De verschillende leeftijden symboliseren ook het feit dat ze van jong tot oud kwamen om Het Kind te begroeten. Vaak heeft één van de herders een schaap op zijn schouders, één heeft en muziekinnstrument en soms brengt een herder brood mee.

POEPERTJE
De "canager" oftewel het poepertje wordt in Catalonische kerstgroepen standaard afgebeeld (een traditie daterend uit de 18de eeuw). De traditionele caganer is een Oost Catalaanse boer of vagebond (traditioneel met rode muts en pijp in de mond).
Hij zit in een hurkhouding en poept. Op de grond ligt een hoopje ontlasting ten teken van de vruchtbaarheid (verrijking van de grond voor een overvloedige oogst), hoop en voorspoed. Jezus is gekomen om de aarde vruchtbaar te maken.
Het verbergen van een zich ontlastend figuurtje (vaak achter de stal) is een traditie die zo ingeburgerd is in de Spaanse regio Catalonie, dat zelfs de Rooms Katholieke kerk het niet durft te verbieden.

KONINGEN
De koningen kwamen destijds uit de toen bekende wereld (Europa, Azië en Afrika).
De Afrikaanse koning (Caspar) is de jongste van de drie. In de gezichtsuitdrukking moet hij jeugdigheid uitstralen. Hij kwam met een kameel.
De Aziatische koning (Balthasar) heeft een gelaatskleur die neigt naar het lichtbruine. Hij is iets minder oud dan de Europese koning. Hij heeft een donkere baard en kwam met de olifant.
De koning uit Europa (Melchior) is de oudste van het stel. Vaak zien we hem knielend afgebeeld, maar dit niet noodzakelijk. Deze koning kwam met een paard.
De drie koningen hebben als geschenken goud (verwijst naar het koningsschap van Christus) mirre (duidt op mens zijn, wat verwijst naar zijn sterfelijkheid) en wierook (is voor Hem als Hogepriester).

Er zijn twee verhalen over een zogenaamde vierde koning:
In sommige Afrikaanse groepen kom je de 4de wijze tegen. Deze is nooit bij de stal aangekomen, verdwaald, maar vond Jezus weer terug bij het Kruis.
De kameel of dromedaris heeft een oppasser, de chamelier (kamelendrijver). Hij wordt door veel mensen vaak aangezien als een vierde zwarte koning.

ENGEL
De engel spreekt voor zich. De engel is in principe hemelsblauw met een rood onderkleed.


ST. FRANCISCUS VAN ASSISI
St. Franciscus van Assisi is de geestelijke vader van de kerststal. Om de eenvoudige mensen vertrouwd te maken met het evangelie (voertaal was toen Latijns) deed hij het kerstevangelie naspelen. Hij heeft een witte duif in zijn hand.

EI
Het ei een veel toegepaste symboliek. Er zijn eieren uit Rusland (beschilderd als icoon), uit steen gehouwen exemplaren (Peru), een ei dat openbreekt met daarin een stal (Provence). In een kerstgroep kan het ei haar plaats vinden naast de haan en de kip met eieren (eventueel al opengebarsten)

DIEREN
Schapen spreken voor zich. Het zgn. zwarte schaap mag ook bij de groep horen.
De olifant, het paard en de kameel komen met de drie koningen. Zij symboliseren de toen bekende werelddelen Azië, Afrika en Europa.
De os symboliseert het huisrund, de kribbe is symbool voor het jodendom en de ezel vertegenwoordigt de heidenen, de niet joden. Hiermee wordt aangegeven dan Jezus voor beide groepen op aarde is gekomen.
Een haan is een aparte verschijning in de stal: deze kraaide toen Jezus werd geboren, reeds verwijzend naar de verloochening door Petrus.
Kameel en chamelier (kamelendrijver): In de meeste gevallen is het een dromedaris die de koningen bij zich hebben. In slechts enkele gevallen zijn de twee bulten zichtbaar waarbij je terecht van een kameel kunt spreken! De kameel heeft in de meeste gevallen een groot rood kleed over zich heen.
In de Provence zie je vaak veel jonge dieren in de kerststal, dus naast schapen: lammetjes, kip met kuikens.
De duif is het teken van de vrede.
Soms zien wij ook dat het gevaar op de loer ligt, gesymboliseerd in de slang. Ook verwijst het naar het latere leven van Jezus, die op aarde is gekomen om uiteindelijk te sterven.